maandag 9 september 2013

Van aannemersbedrijf tot zuurkoolfabriek: archiefdossiers 5.000 bedrijven ’s-Hertogenbosch en omgeving online

De online toegang van het BHIC op archiefdossiers in het handelsregister van de Kamer van Koophandel is vorige week aangevuld met vermeldingen van zo’n 5.000 bedrijven in ’s-Hertogenbosch en omgeving. Het gaat om ondernemingen die na 1922 zijn opgeheven. Van ieder dossier zijn gegevens zoals bedrijfsnaam, vestigingsadres, datum van oprichting en opheffing en namen van de eigenaren beschikbaar gemaakt. Een bron van vele gegevens voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van deze bedrijven.

De originele dossiers zijn te raadplegen op de studiezaal van het BHIC in de Citadel in ’s-Hertogenbosch. De online index is te raadplegen op de website: www.bhic.nl > Onderzoek > Handelsregister

Foto: personeel van de rijwielonderdelenfabriek “Favro” in Uden, een van de 5.000 bedrijven waarvan gegevens uit de dossiers van de Kamer van Koophandel nu online staan (collectie BHIC, fotonr. 1608-000094).

donderdag 29 augustus 2013

Charters zoeken bij het BHIC


Sinds een week staan er zo'n 800 gescande charters online van Grave en het Land van Cuijk.

Lees het persbericht

Er is geen aparte zoekknop voor deze charters. De charters maken namelijk deel uit van verschillende archieven en collecties. Daarom krijgen we van veel onderzoekers de vraag hoe ze nu precies bij deze charters kunnen komen.

Onderaan dit bericht zie je de lijst met archieven en collecties waarin de charters zitten. Daarbij hebben we de toegangsnummers van deze archieven en collecties vermeld.

Ga naar onze website > historisch onderzoek doen > ga naar uitgebreid zoeken, vul bij toegangscode het nummer van de toegang in waarvan je de charters wilt bekijken en druk op 'zoek'.

In het voorbeeld hieronder zoeken we naar de charters in het archief van het kleermakersgilde te Grave, toegangsnummer 7074:


Open de archieftoegang door op de titel te klikken en ga vervolgens naar de inventaris. Met de plusjes kun je rubrieken open klikken. Alle rubrieken waarin inventarisnummers zitten waarvan de charters zijn gescand, zijn donker gemaakt. Door de beschrijvingen open te klikken kun je de scans bekijken:


Je kunt scans vergroten door erop te klikken.

Om het je wat gemakkelijker te maken, hebben we hieronder de lijst met archieven en collecties herhaald, waarbij je direct naar de juiste archieftoegang kunt doorklikken:

7052 Parochie H. Martinus te Cuijk
7209 Collectie Grave, Velp, Gassel, Escharen
7074 Kleermakersgilde Grave
7076 Smedengilde Grave
7117 Aanwinsten van de Streekarchiefdienst Land van Cuijk
7077 Boedel P.J. Walter en C. Walter-Malingrez
7078 Boedel R.M.A.P. Walter en E.H.PH. Walter-Verberne
7083 Graafs Veer
7071 Kapittel St. Elisabeth te Grave
7070 Sacramentsbroederschap te Grave
7068 OLV Broederschap Grave
7066 Altaar- en gilde van St. Elisabeth te Grave
7051 Parochie H. Lambertus te Beers
7093 Collectie Hengst
1723 Collectie Coebergh
7118 Collectie archivalia van de archiefdienst Land van Cuijk afkomstig uit collectie aanwinsten van het RANB, 1439-1841

donderdag 4 april 2013

Waalwijkse gemeentearchief zet Waspikse huizengeschiedenis online


Een probleem waar je bij archiefonderzoek op stuit is dat oude adressen, vaak aangeduid met wijkletters en huisnummers, niet zo makkelijk zijn te koppelen aan de adressen van vandaag de dag. Daar is, afhankelijk van welke bronnen er voorhanden zijn, enig tot uitgebreid onderzoek voor nodig. Óf je moet de mazzel hebben dat anderen dat werk al voor je hebben gedaan natuurlijk.

Zoals in Waspik, waar al jarenlang een actief groepje leden van heemkundekring Op 't Goede Spoor de geschiedenis van zo'n 650 huizen in beeld heeft gebracht. De resultaten daarvan werden al eens in boekvorm uitgegeven, maar staan nu ook online.

Een aanbevolen bron voor iedereen die iets wil weten van de geschiedenis van een huis in Waspik. Je kunt zoeken op straatnaam en huisnummer, vervolgens kun je informatie over de geschiedenis van een huis vinden, van 1832 tot september 1947, toen de huidige adressering werd ingevoerd (van huizen die ná september 1947 zijn gebouwd is dan ook geen informatie beschikbaar). Wie waren de eigenaren, wat is er gebeurd, welke omnummeringen zijn er geweest en wanneer? Dit alles met bronverwijzingen naar de kadastrale leggers.

Lees meer over de achtergrond van dit project op de website van het archief.

donderdag 14 maart 2013

Gescande registers Burgerlijke Stand Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik gratis online

Sinds gisteren is het mogelijk om op de website van het Waalwijkse gemeentearchief door alle openbare akten van de Burgerlijke Stand te bladeren.

Het gemeentearchief gaat vanaf 1 juli van dit jaar samen met het Streekarchief Land van Heusden en Altena. Het streven is de scans dan zo snel mogelijk te koppelen aan de personen die in de akten vermeld staan en al eerder op internet geplaatst zijn.

Nadat de registers van de Burgerlijke Stand op de website staan, volgen de Doop-, Trouw- en Begraafboeken, de Rechterlijke Archieven en de Notariële akten. Met de scans van de Bevolkingsregisters en de Militieregisters, die al eerder op internet te vinden waren, zijn de belangrijkste genealogische bronnen online in te zien.

> Zoeken door de namen in de Burgerlijke Stand
> Bladeren door de scans van de Burgerlijke Stand

> Zoeken in de Bevolkingsregisters
> Zoeken in de Militieregisters

Bron: persbericht Gemeentearchief Waalwijk

maandag 25 februari 2013

Over zeeslagen, frauduleuze praktijken en kabaal in de kerk: BHIC zet 22.000 resoluties van de Raad van State online


"Versoeckende dat daerinne mach worden versien, tsy bij ordonnantie dat de voorschrevene buijten backers henne ovens sullen hebben te breecken ende destrueren ofte andersin te door soldaten te doen laten breecken ende demolieren." Een fragment uit een besluit dat op 16 januari 1646 werd genomen om de frauduleuze praktijken van bakkers rond 's-Hertogenbosch in de kiem te smoren.  Het is slechts één van de maar liefst meer dan 22.000 resoluties van de Raad van State die het BHIC vandaag online heeft gezet. Een schat aan personen, plaatsen en gebeurtenissen. Kortom, snoepjes voor stamboomonderzoekers en historici!

Vanaf nu kun je online door meer dan 80 jaar resoluties van de Raad van State zoeken. Meer dan 22.000 resoluties zijn al beschikbaar en dit wordt de komende tijd steeds verder uitgebreid. De doorzoekbaarheid van deze prachtige bron hebben we te danken aan archiefonderzoeker Henk Beijers, die vrijwel dagelijks op de studiezaal van het BHIC is te vinden om interessante archieven voor het publiek makkelijker toegankelijk te maken.

> Direct zoeken naar resoluties (of ga naar www.bhic.nl/akten)

> Persoonlijke website Henk Beijers

Jonker Marcus van Gerwen
In verband met het onderzoek voor een biografie van de laatste spaansgezinde kwartierschout van Peelland, te weten Jonker Marcus van Gerwen (ca. 1565-1645), onderzocht Henk ook de resoluties van de Raad van State op interessante informatie uit de periode 1629-1645, de bestuursperiode van Van Gerwen als kwartierschout.

Maar nadat het onderzoek naar Van Gerwen was afgerond, ging het samenvatten van de resoluties door. Henk heeft zelfs als doel om álle resoluties t/m 1795 toegankelijk te maken.

Raad van State
De Raad van State was tijdens de Republiek het uitvoerend orgaan van de Staten-Generaal. De raad oefende onder het gezag van de Staten-Generaal ook het bestuur uit over de generaliteitslanden, zoals Brabant. Alle besluiten die op de zittingen van de Raad van State werden genomen, werden vastgelegd in resoluties. Het BHIC beschikt over een bijna complete serie in het net geschreven resoluties van de Raad van State (1584-1795, toegangsnr. 178) Alleen de jaren 1596-1602, 1619-1623, 1683 en 1688 ontbreken. Het hoofdarchief van de Raad van State wordt bewaard op het Nationaal Archief in Den Haag.

Wat kun je in de resoluties vinden?
De resolutieboeken van de Raad van State vormen een rijke bron voor onderzoekers. Ze geven veel informatie over bijvoorbeeld alle vestingsteden met forten en schansen in den lande van noord naar zuid van Bourtange naar Sluis in Zeeuws-Vlaanderen, militaire functionarissen van soldaat tot generaal, ingenieurs, aannemers en opzichters van vestingwerken, kerkelijke functionarissen als predikanten en roomse geestelijken uit die periode, rekesten van regenten van afzonderlijke plaatsen, buitenlandse betrekkingen, activiteiten van rentmeesters van geestelijke goederen of rentmeesters van bepaalde geestelijke instellingen als gasthuizen, fundaties en dergelijke, schoolmeesters, molens en pachthoeven die sinds 1648 aan het land toebehoorden en oude kapellen die als schoolhuis werden ingericht, allerhande militaire informatie met betrekking tot munitie, artillerie, zeeslagen, regimenten, compagnieën, garnizoenen, kruitmagazijnen, commandanten, gouverneurs, verplaatsingen van troepen, militaire hospitalen, rapporten van de landsadvocaten rond bepaalde processen en noem maar op.

Raad van State en militaire onderwerpen
Ten tijde van de Republiek was het Staatse leger een voorbeeld voor andere legers in Europa. De Oranjes hadden een aantal belangrijke legerhervormingen doorgevoerd, waaronder de verbetering van de betaling van de manschappen, wat een grotere discipline in het leger tot gevolg had. Veel informatie over militairen uit deze periode tref je aan in de resoluties van de Raad van State.

De taak van de Raad van State met betrekking tot defensie was het houden van toezicht door middel van gedeputeerden te velde, de werving, financiering en afdanking van de generaliteitstroepen, de militaire rechtspraak en het opstellen van de staten van oorlog en de generale petitie. De resolutieboeken bevatten daarom onder andere gegevens over benoeming en ontslag van militairen, klachten over militairen, het verlenen van pensioenen, paspoorten en sauvegarden (beschermbrieven) aan militairen.

Vanaf het begin van de 18e eeuw neemt het aantal militaire zaken enorm toe. Logisch, want vanaf 1702 woedde de Spaanse Successieoorlog, die zich deels in de Zuidelijke Nederlanden afspeelde. Tijdens deze oorlog bereikte het Staatse leger van de Republiek met 120.000 man zijn grootste omvang ooit. In de resoluties van de Raad van State "krioelt het daarom van de soldaten", aldus Henk Beijers.

Historisch gezien een uitzonderlijk interessante bron voor onderzoekers van allerlei pluimage. En dus beslist ook voor genealogen op zoek naar soldaten onder hun voorouders of historici die onderzoek doen naar militaire onderwerpen.

Wat staat er nu online?
Vanaf nu zijn op de website van het BHIC korte samenvattingen van de resoluties over de jaren 1629-1713 te doorzoeken (inv.nrs. 170-281). Het gaat daarbij om een selectie, namelijk alleen om resoluties die de Meierij van 's-Hertogenbosch betreffen.

Maar de originele resoluties die op het BHIC worden bewaard zijn voor de jaren 1584-1727 ook voorzien van een eigentijdse index op persoons-, plaats- en zaaknamen. Deze index is voor de jaren vanaf 1704 ook op de website te doorzoeken. Het gaat daarbij om álle resoluties, dus níet alleen om resoluties die de Meierij betreffen. Bij personen wordt daarbij vaak een beroep of functie vermeld. In de originele registers, op microfiche in te zien op de studiezaal van het BHIC, zijn vervolgens verwijzingen te vinden naar de pagina's in het register waar meer informatie is te vinden.

Tip voor onderzoekers: de registers zijn niet overal spellingvast, dus enige creativiteit is geboden bij het zoeken naar personen en plaatsen.

vrijdag 8 februari 2013

Belgische parochieregisters en registers van de burgerlijke stand online!

Geen Brabantse bron, maar wel een bron waar veel Brabantse genealogen blij mee zullen zijn: het Rijksarchief in België heeft meer dan 15 miljoen pagina's genealogische bronnen (parochieregisters en burgerlijke stand) gratis toegankelijk gemaakt:

Bijna 25.000 Belgische parochieregisters (inclusief tafels) die bewaard worden in de verschillende depots van het Belgisch Rijksarchief, zijn raadpleegbaar, naast enige aanvullingen ter beschikking gesteld door andere archiefdiensten.
De digitalisering van de registers van de burgerlijke stand is nog niet afgerond. Naarmate de digitale beelden verwerkt zijn, worden ze toegevoegd op de website. Waar tienjaarlijkse tafels beschikbaar zijn, werden die ook ingescand. Consultatie is gratis, maar wie toegang wil krijgen tot de beelden moet wel over een login en een paswoord beschikken, die hij/zij kan aanmaken op http://search.arch.be/nl/component/user/register. De applicatie laat toe in/uit te zoomen en contrast en helderheid aan te passen.

Direct zoeken naar voorouders in België: http://search.arch.be

Hieronder een filmpje dat werd getoond op de Belgische televisie:

maandag 17 december 2012

Onderzoekstip resoluties Nassause Domeinen en Raad van State

Onderzoeker Ton Kappelhof wees ons op het volgende, belangrijk om te weten voor iedereen die op het BHIC en/of het Nationaal Archief onderzoek doet in het archief van de Nassause Domeinen, 1545-1810 (toegangsnr. 77) en de resoluties van de Raad van State (onderdeel van de Collectie Rijksarchief, toegangsnr. 178):

Op het BHIC bevindt zich een serie resolutiën van de Nassause Domeinraad. Ik heb daar laatst onderzoek in gedaan. Jullie hebben de minuten, het NA heeft een serie net-exemplaren. De minuten bevatten meer informatie dan de net-exemplaren en bovendien bevatten zij ook de secrete resolutiën, die in Den Haag een aparte serie beslaan. In de minuten is veelvuldig doorgehaald en toegevoegd, zodat je kunt zien hoe de besluitvorming verliep en dat men al schrijvende op andere gedachten kwam. Voor beide series geldt dat de resolutiën steeds uitvoeriger worden. Die van 1780 bevatten véél meer informatie dan die van 1700.
Iets dergelijks is er aan de hand met de resolutiën van de Raad van State. Den Haag heeft de minuten, het BHIC de net-exemplaren. In de minuten van de Raad van State, die ik voor het grootste deel doorzocht heb, is minder gestreept dan bij de Nassause Domeinraad. Overigens hadden beide bestuursorganen een eigen griffie en vertoonde hun wijze van werken veel overeenkomsten.

Ton, bedankt voor deze onderzoekstip! Wij hebben deze aanvullende informatie verwerkt in de inventarissen.