vrijdag 23 september 2011

Zoeken naar criminele voorouders

Deze week is de film De Bende van Oss in première gegaan. Rond die film is ook veel archiefonderzoek verricht. Veel bendeleden moesten zich bijvoorbeeld voor hun daden verantwoorden voor de rechtbank. In de procesdossiers is precies na te lezen hoe die rechtszaken verliepen. Deze dossiers worden bewaard op het BHIC.

Maar onze ervaring is dat in ieder familieverleden wel criminelen voorkomen. Natuurlijk gaat het niet altijd om bendes en zware misdrijven als moord en mishandeling, ook landlopers en dronkenlappen verschenen voor de rechter. De vonnissen, verslagen van getuigenverhoren en andere stukken in de dossiers van de rechtbank geven een unieke blik op het (criminele) verleden van je voorouders!

In veel archieven is informatie te vinden over rechterlijke zaken: archieven van rechtbanken natuurlijk, maar denk ook aan gevangenisregisters. Via onze website kun je zoeken naar archieven. Maar van een aantal daarvan zijn de dossiers zelfs online doorzoekbaar op naam. Van die laatste archieven hebben we een overzicht gemaakt:

Arrondissementsrechtbanken en Gerechtshof
Met deze index zoek je automatisch door alle strafvonnissen uit de archieven van de volgende Noord-Brabantse rechtbanken:

  • Cour d'Assises / Hof van Assisen in 's-Hertogenbosch, 1811-1838
  • Gerechtshof in 's-Hertogenbosch, 1838-1886
  • Arrondissementsrechtbank Breda, 1850-1930
  • Arrondissementsrechtbank Eindhoven, 1838-1877
  • Arrondissementsrechtbank 's-Hertogenbosch, 1839-1911

Behalve op persoonsnaam kun je ook zoeken op de aard van het delict (moord, diefstal, incest, smokkel enzovoort). Het zoekresultaat is een alfabetische lijst van persoonsnamen.

In de inventaris van het archief van het Gerechtshof in 's-Hertogenbosch, 1838-1930 (toegangsnr. 22) vind je bovendien procesdossiers van strafzaken, toegankelijk op naam (inv.nrs. 237-354).

Vredegerechten
Met deze index zoek je door de vonnissen en uitspraken van vier van de 24 vredegerechten die er in Noord-Brabant geweest zijn, namelijk Eindhoven, Gemert en Grave voor de periode 1811-1838 en Roosendaal voor de periode 1811-1813. De vredegerechten zijn de voorlopers van de kantongerechten, de laagste rechtbanken dus. Ze zijn afkomstig uit het Franse rechtsstelsel en zijn in Nederland ingevoerd tijdens de inlijving bij Frankrijk.

De vrederechter behandelde zaken aangaande lichte vergrijpen en eenvoudige administratieve handelingen. Zo behandelde hij dorpsruzies, openbare verkopingen en aanstellingen van voogden. De vrederechter was ook bevoegd voor een aantal plaatsen rondom de vestigingsplaats, net als de huidige kantonrechter.

Raad van Brabant
Met deze index zoek je naar personen of plaatsnamen die voorkomen in de vonnisboeken van de Raad van Brabant. Het gaat zowel om criminele als om civiele vonnissen. De Raad van Brabant was van 1586-1811 het hoogste rechtscollege binnen het gewest. Je vindt hier niets over de inhoud van het vonnis, alleen of bepaalde persoonsnamen en plaatsnamen daarin voorkomen. Het zoekresultaat is altijd een alfabetische lijst persoonsnamen.

Schepenbanken
Van een paar archieven van schepenbanken staat een uitgebreide inventaris online waarin ook de namen zijn opgenomen die in de (proces)dossiers voorkomen. Het gaat om strafzaken, burgerlijke zaken en vrijwillige rechtspraak. Van de volgende archieven zijn deze nadere toegangen in de inventaris opgenomen en online te raadplegen:


Bende van Oss
En wil je meer weten over de bende van Oss? Kijk dan eens op de officiële website van de film, de website bij de documentaire Donker Oss en bekijk de speciale website van het Brabants Dagblad over de film en de geschiedenis van de bende. Of bezoek het BHIC!

Geen opmerkingen: